Turjubaan bulsho, fududeeye caafimaadka dhimirka iyo khabiir cilmi‑nafsiga Islaamka
Tarabiiste, Turjumaan bulsho oo shahaado leh (Soomaali-Faransiiska) oo leh waayo-aragnimo labaatan sano ka badan oo u adeegaya bulshada Soomaaliyeed ee Switzerland. Shaqadaydu waxay isku xidhaa fahamka nafsiga ah, dareenka dhaqanka iyo diinteena islaamka sida ay na fareyso si aan u bixiyo daryeel iyo taageero wax ku ool ah. Waxaan ku takhasusay daaweynta niyad-jabka, xanuunka autism-ka, ADHD, schizophrenia iyo cilladaha garashada bulshada. La-taliye ahaan dhowr jaamacadood oo Soomaaliya ku yaalla, waxaan ka qaybqaata horumarinta barnaamijyada tacliinta iyo caafimaadka dhimirka.
Waxaan ahay Qabiir cilminafsiga islaamiga, turjubaan bulsho oo shahaado leh (Af‑Soomaali–Af‑Faransiis) , qoraa, aqoonyahan ku takhasusay caafimaadka dhimirka, in ka badan labaatan sano uga adeegayay bulshada Soomaaliyeed ee Switzerland. Shaqadaydu waxa ay xoogeeda ka heshaa tababaro joogto ah oo cilmi‑nafsi iyo habab daaweyn casri ah oo ay weheliyaan shahaadooyin caalami ah.
Waxaan sidoo kale ka shaqeeyaa sidii khabiir iyo khudbadeeye ku takhasusay cilmi‑nafsiga Islaamka, anigoo isku daraya aragti diimeed iyo faham casri ah oo cilmi‑nafsi. Sidoo kale waxaan lataliye ka ahay jaamacado badan oo ku yaal Soomaaliya, gaar ahaan dhanka manhaj‑dejinta iyo barnaamijyada caafimaadka dhimirka.
Waxaan ahay qoraaga buugaagta “Daryeel Bulsho” iyo “Cilmi‑nafsiga Aadanaha”, kuwaas oo ka tarjumaya sida aan ugu heellanahay waxbarashada caafimaadka dhimirka ee dhaqanka la jaanqaadaysa oo dhammaystiran.
Habkaygu waa mid dhammaystiran oo isku xidha fahamka cilmi‑nafsiga, wacyiga dhaqanka iyo khayraadka ruuxiga ah si loo siiyo taageero naxariis leh oo wax ku ool ah shakhsiyaadka, qoysaska iyo bulshooyinka.
Waqti‑xir ahmiyad leh oo guulaha iyo marxaladaha muhiimka ah
Waxaan dhammeeyay jaamacad heer shahaado koowaad oo cilmi‑nafsi ah anigoo shahaado sharaf leh ku qaatay, taas oo muujinaysa faham qoto dheer oo dabeecadda aadanaha iyo hababka cilmi‑baarista.
Waxaan sii watay waxbarasho sare oo cilmi‑nafsi caafimaad ah, anigoo diiradda saaraya hababka daaweyn ee dhaqanka waafaqsan iyo barnaamijyada caafimaadka dhimirka ee bulshada.
Waxaan ka bilaabay xirfad ahaan dersi bixin Jaamacadda Madina, gaar ahaan Faculty‑ga Cilmiga Caafimaadka, anigoo soo bandhigay habab waxbarid cusub isla markaana ka qayb qaatay horumarinta manhajka.
Waxaan sameeyay cilmi‑baaris ballaaran oo ku saabsan aragtida caafimaadka dhimirka ee bulshada Soomaaliyeed, waxaanan daabacay maqaallo cilmiyeed oo ku saabsan hab‑dhaqanka cilmi‑nafsiga ee dhaqanka tixgeliya.
Waxaan aas‑aasey barnaamijyo caafimaad nafsiyeed oo bulsho iyo hindise horumarinta xirfadeed, taas oo igu hoggaamisay in aan noqdo cod hormuud u ah waxbarashada cilmi‑nafsiga Soomaaliyeed.
Waxaan dhammeeyay buug waxbarasho oo dhammaystiran oo cilmi‑nafsi ah oo Af‑Soomaali ku qoran, taas oo ah tallaabo muhiim ah oo aqoonta cilmi‑nafsiga lagu gaarsiinayo bulshada Af‑Soomaaliga ku hadasha.
Aqoonta gaarka ah iyo danaha cilmi‑baarista
Qiimaynta, ogaanshaha iyo daawaynta xanuunnada dhimirka, iyadoo la tixgelinayo hababka daaweyn ee dhaqan ahaan ku habboon.
In la fahmo nidaamyada bulsho iyo isdhexgalka bulshada si loo horumariyo caafimaadka dhimirka iyo nolol‑wanaagga guud.
Hababka waxbarasho, qaabaynta manhajka iyo mabda’a cilmi‑nafsi ee kor u qaada waxqabadka waxbarashada.
In la fahmo sida arrimaha dhaqanku u saameeyaan dabeecadda iyo fikirka aadanaha, gaar ahaan bulshooyinka Soomaaliyeed.
Isku xidhka caafimaadka maskaxda iyo jirka, oo ay ku jiraan walbahaarka, hababka la‑tacaalida iyo beddelka dabeecadaha caafimaad.
Naqshadeyn cilmi‑baaris oo heer sare ah, falanqayn tirakoob iyo hab‑dhaqan ku salaysan caddaymo ee cilmi‑baarista cilmi‑nafsiga.
"Aqoonta cilmi‑nafsiga waa in ay qof walba u furnaataa, iyadoon loo eegin luqad ama asal. Fahamka maskaxda aadanaha waa saldhigga dhisidda bulshooyin caafimaad qaba."ABDULQADIR MURSAL
In la bixiyo waxbarasho cilmi‑nafsi oo tayo leh oo waafaqsan dhaqanka, si ay dadka iyo bulshaduba u fahmaan oo u horumariyaan caafimaadka dhimirka iyo nolol‑wanaagga.
In la sameeyo cilmi‑baaris wax ku ool ah oo ka jawaabta baahiyaha iyo awoodaha gaarka ah ee bulshooyinka Soomaaliyeed, isla markaana qayb ka qaadata fahamka caalamiga ah ee dabeecadda aadanaha.
In la yareeyo cabsida iyo ceebeynta caafimaadka dhimirka, la kordhiyo wacyiga cilmi‑nafsiga, lana dhiso awood taageero caafimaad nafsiyeed oo ka jirta bulshada Soomaaliyeed ee dunida oo dhan.
Khudbado, la‑talin ama iskaashi tacliimeed awgood
Weydiimaha guud
cilminafsigaadanaha@gmail.com